श्री सुमतिनाथ जिनपूजन | Sumatinath Bhagwan Puja

(गीतिका)

देवेन्द्र और नरेन्द्र चरणों में सदा सिर नावते।
हर्षावते गुण गावते निज भव भ्रमण विनशावते॥
उन सुमति जिन की अर्चना को मम हृदय उमगावता।
असमर्थ हूँ अल्पज्ञ हूँ फिर भी प्रभो! गुण गावता॥

ॐ ह्रीं श्री सुमतिनाथजिनेन्द्र! अत्र अवतर अवतर संवौषट् आह्वाननं।
ॐ ह्रीं श्री सुमतिनाथजिनेन्द्र! अत्र तिष्ठ तिष्ठ ठः ठः स्थापनं।
ॐ ह्रीं श्री सुमतिनाथजिनेन्द्र! अत्र मम सन्निहितो भव भव वषट् सन्निधिकरणं।

सुमति जिन पूजों हरषाई।
कुमति विनाशक, सुमति प्रकाशक पूजों हरषाई॥टेक॥।
भूल स्वयं को भव भव भटक्यो, महाक्लेश पाई।
जन्म मरण नाशन को पूजों, जल से सुखदाई॥ सुमति॥

ॐ ह्रीं श्री सुमतिनाथजिनेन्द्राय जन्मजरामृत्यु-विनाशनाय जलं नि. स्वाहा।

भव आताप निवारण को, चन्दन से अधिकाई।
प्रभु के चरण जजों अविनाशी शीतलता दाई। सुमति.॥

ॐ ह्रीं श्री सुमतिनाथजिनेन्द्राय संसारतापविनाशनाय चन्दनं नि. स्वाहा।

ध्रुव के आश्रय से हे जिनवर! ध्रुवगति प्रगटाई।
भक्तिभाव अक्षत स पूजों, अक्षय पद दाई॥ सुमति.॥

ॐ ह्रीं श्री सुमतिनाथजिनेन्द्राय अक्षयपदप्राप्तये अक्षतं नि. स्वाहा।
पुण्योदय के सकल भोग, बिन भोगे खिर जाई।
कामवासना ब्रह्मचर्य के बल से विनशाई॥ सुमति.॥

ॐ ह्रीं श्री सुमतिनाथजिनेन्द्राय कामबाणविध्वंसनाय पुष्पं नि. स्वाहा।

भोजन सकल असार दिखे हे परम तृप्ति दाई।
अमृत झरे अहो अन्तर में, क्षुधा न उपजाई॥ सुमति.॥

ॐ ह्रीं श्री सुमतिनाथजिनेन्द्राय क्षुधारोगविनाशनाय नैवेद्यं नि. स्वाहा

सूर्य-चन्द्र भी हर न सकें, जिस तम को जिनराई।
ज्ञानज्योति ताके नाशन को, प्रभुवर प्रगटाई॥ सुमति.॥

ॐ ह्रीं श्री सुमतिनाथजिनेन्द्राय मोहांधकार विनाशनाय दीपं नि. स्वाहा।

आत्म- ध्यान की अग्नि, कर्म नाशन को प्रज्वलाई।

स्वाभाविक दशधर्म सुगन्धी, जग में फैलाई॥
सुमति जिन पूजों हरषाई।
कुमति विनाशक, सुमति प्रकाशक पूजों हरषाई॥

ॐ ह्रीं श्री सुमतिनाथजिनेन्द्राय अष्टकर्म विनाशनाय धूपं नि. स्वाहा।

भौतिक फल अब नहीं चाहिए, भव-भव दुखदाई
महामोक्ष फल प्रगटाने को परम शरण पाई॥ सुमति.॥

ॐ ह्रीं श्री सुमतिनाथजिनेन्द्राय मोक्षफलप्राप्तये फलं निर्वपामीति स्वाहा।

अन्तर में विलसाई स्वामी, अद्भुत प्रभुताई।
अर्घ्य चढ़ाऊँ भक्ति जिनेश्वर, उर में उमगाई॥ सुमति.॥
ॐ ह्रीं श्री सुमतिनाथजिनेन्द्राय अनर्घ्यपदप्राप्तये अर्घ्यं नि. स्वाहा।

पंचकल्याणक अर्घ्य

(छन्द-चाल)

सोलह सपने माँ देखे, वर्ते उर हर्ष विशेषे।

सावन सित दूज सुहाई, गरभागम मंगलदाई॥

ॐ ह्रीं श्रावणशुक्लद्वितीयायां गर्भमंगलमंडिताय श्री सुमतिनाथजिनेन्द्राय अर्घ्यं नि. स्वाहा।

सित चैत एकादशि आई, जन्मे त्रिभुवन सुखदाई।
कल्याणक इन्द्र मनावें, भवि पूजत बहु सुख पावें॥

ॐ ह्रीं चैत्रशुक्लैकादश्यां जन्ममंगलमंडिताय श्री सुमतिनाथजिनेन्द्राय अर्घ्यं नि. स्वाहा।

ग्यारसि सित चैत महाना, तप धारा श्री भगवाना।
पूजत पद भावना भाऊँ, निर्ग्रथ दशा कब पाऊँ॥

ॐ ह्रीं चैत्रशुक्लैकादश्यां तपोमंगलमंडिताय श्री सुमतिनाथजिनेन्द्राय अर्घ्यं नि. स्वाहा।

सित चैत एकादशि आई, प्रभु केवल लक्ष्मी पाई।
सुर समवशरण रचवाया, धर्मामृत प्रभु बरसाया॥

ॐ ह्रीं चैत्रशुक्लैकादश्यां ज्ञानमंगलमंडिताय श्री सुमतिनाथजिनेन्द्राय अर्घ्यं नि.।

एकादशि चैत सुदी की, पाई पंचम गति नीकी।
प्रभु सविनय अर्घ्य चढ़ाऊँ, निर्मुक्त महापद ध्याऊँ॥
ॐ ह्रीं चैत्रशुक्लैकादश्यां मोक्षमंगलमंडिताय श्री सुमतिनाथजिनेन्द्राय अर्घ्यं नि.।

जयमाला

(दोहा)

इन्द्रादिक पूजित चरण, धन्य-धन्य जिनराज।
भक्तिसहित गुण गाय हम, पावें सुगुण समाज॥

(छन्द-पद्धरि)

जय सुमति जिनेश्वर गुण गरिष्ट, दर्शायो निजपद परम इष्ट।
प्रभु स्वयंसिद्ध मंगलस्वरूप, बिन्मूरति चिन्मूरति अनूप॥
निरपेक्ष निरामय निर्विकार, जयवन्तो शाश्वत समयसार।
निज साधन से ही साध्य हुए, आराधन कर आराध्य हुए॥
अक्षय अनंत गुण प्रगटाये, कर्मों के बादल विघटाये।
जय दर्शन-ज्ञान अनंत देव, सुख-वीर्य अनंत हुए स्वयमेव॥
अद्भुत प्रभुता जिनराज अहो, महिमा है अपरम्पार प्रभो।
निष्काम स्वयं में रहे पाग, जग से निस्पृह हे वीतराग॥
निर्भूषण जग - भूषण जिनेश, नाशे प्रभु जग के सब क्लेश
जब शान्तमूर्ति का अवलोकन, अनुपमस्वरूप का हो चिन्तन॥
रागादि स्वयं ही होंय मंद, हों शिथिल सहज ही कर्म बन्ध।
स्वाभाविक आनन्द स्वाद पाय, फिर परिणति निज में ही रमाय॥
नाशे पर की झूठी ममता, सब में समता निज में रमता।
परिणाम सहज अविकारी हो, मंगलमय मंगलकारी हो॥
लक्ष्मी चरणों की दासी हो, फिर भी प्रभु सहज उदासी हो।
इन्द्रादिक पद की चाह न हो, उपसर्गों की परवाह न हो॥
अन्तर्पुरुषार्थ बढ़े स्वामी, हो साधु दशा त्रिभुवननामी।
वृद्धिंगत होवे रत्नत्रय, कर्मों का होता जावे क्षय॥
रागादि दोष निःशेष होंय, प्रभु आत्मीक गुण प्रगट होंय
यों मोक्षमार्ग का निमित्त देख, जागी उर में भक्ति विशेष॥
भक्तिवश ही गुणगान किया, पूजन करते हरषाय हिया।
तुम शासन पा परमार्थ ध्याय, पाऊँ पद अक्षय सौख्यदाय॥

ॐ ह्रीं श्री सुमतिनाथजिनेन्द्राय अनर्घ्यपदप्राप्तये जयमाला अर्घ्यं नि. स्वाहा।

(दोहा)

कुमति विनाशक सुमति जिन, पायो सुखद सहाय निश्चय निज प्रभुता लहूँ, आवागमन नशाय॥

॥पुष्पांजलिं क्षिपामि॥

रचयिता: बाल ब्र. श्री रवीन्द्र जी ‘आत्मन्’
जिनवाणी: अध्यात्म पूजांजलि, जिनेंद्र आराधना संग्रह