श्री पार्श्वनाथ जिन पूजन (बख्तावर) | Shri Parshvanath Jin Pujan (Bakhtawar)

श्री पार्श्वनाथ जिन पूजन

वर स्वर्ग प्राणतको विहाय सुमात वामा सुत भये।
अश्वसेन के पारस जिनेश्वर चरण तिनके सुर नये॥
नौ हाथ उन्नत तन विराजै उरग-लक्षण अति लसै।
थापूँ तुम्हें जिन आय तिष्ठो कर्म मेरे सब नसैं॥

ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय! अत्र अवतर अवतर संवौषट्।
ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय! अत्र तिष्ठ तिष्ठ ठः ठः।
ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय! अत्र मम् सन्निहितो भव भव वषट्।

(चामर छन्द)
क्षीर सोम के समान अम्बू-सार लाइए,
हेम-पात्र धारके सु आपको चढ़ाइये।
पार्श्वनाथदेव सेव आपकी करूँ सदा,
दीजिये निवास मोक्ष भूलिए नहीं कदा॥

ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय गर्भजन्मतपोज्ञाननिर्वाणपंचकल्याणकप्राप्ताय जन्म-जरा-मृत्युविनाशनाय जलं निर्वपामीति स्वाहा।

चन्दनादि केसरादि स्वच्छ गन्ध लीजिए,
आप चर्न चर्च मोह ताप को हनीजिए॥पार्श्व०॥

ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय संसारतापविनाशनाय चंदनं निर्वपामीति स्वाहा।

फेन चन्द के समान अक्षतं मँगाय के,
चर्ण के समीप सार पूजको रचाय के॥पार्श्व०॥

ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय अक्षयपदप्राप्तये अक्षतं निर्वपामीति स्वाहा।

केवड़ा गुलाब और केत की चुनाईए,
धार चर्ण के समीप काम को नशाइए॥पार्श्व०॥

ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय कामबाणविध्वंसनाय पुष्पं निर्वपामीति स्वाहा।

घेवरादि बावरादि मिष्ट सद्य में सनें,
आप चर्ण अर्च ते क्षुधादि-रोग को हनें॥पार्श्व०॥

ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय क्षुधारोगविनाशनाय नैवेद्यं निर्वपामीति स्वाहा।

लाय रत्न-दीप को सनेह-पूर के हरूँ,
बातिका कपूर वार मोह-ध्वान्त को हरूँ॥पार्श्व०॥

ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय मोहान्धकारविनाशनाय दीपं निर्वपामीति स्वाहा।

धूप गन्ध लेय के सुअग्नि संग जारिए,
तास धूप के सु अंग कर्म अष्ट वारिए॥पार्श्व०॥

ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय अष्टकर्मदहनाय धुष्पं निर्वपामीति स्वाहा।

खारकादि चिर्भटादि रत्न-थार में भरूँ,
हर्ष धार के जजूँ सुमोक्ष सौख्य को वरूँ॥पार्श्व०॥

ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय मोक्षफलप्राप्तये फलं निर्वपामीति स्वाहा।

नीर गन्ध अक्षतं सुपुष्प चारु लीजिए,
दीप धूप श्रीफलादि अर्घ्य तें जजीजिए॥पार्श्व०॥

ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय अनर्घपदप्राप्तये अर्घ्यं निर्वपामीति स्वाहा।

पंच कल्याणक

शुभ प्राणत स्वर्ण विहाये, वामा माता उर आये।
वैशाखतनी दुति कारी, हम पूजें विघ्न-निवारी॥

ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय वैशाखकृष्णद्वितीयां गर्भकल्याणकप्राप्ताय अर्घ्यं निर्वपामीति स्वाहा।

जन्में त्रिभुवन-सुखदाता, एकादशि पौष विख्याता।
श्यामा-तन अद्भुत राजे, रवि-कोटिक-तेज सुलाजे॥

ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय पौषकृष्णैकादश्यां जन्मकल्याणकप्राप्ताय अर्घ्यं निर्वपामीति स्वाहा।

कलि पौष इकादशि आई, तब बारह भावना भाई।
अपने कर लोंच सुकीना, हम पूजें चर्न जजीना॥

ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय पौषकृष्णैकादश्यां तपकल्याणकप्राप्ताय अर्घ्यं निवपामीति स्वाहा।

कलि चैत चतुर्थी आई, प्रभु केवलज्ञान उपाई।
तब प्रभु उपदेश जु कीना, भवि जीवन को सुख दीना॥

ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय चैत्रकृष्णचतुर्थ्याम् ज्ञानकल्याणकप्राप्ताय अर्घ्यं निर्वपामीति स्वाहा।

सित सावन सातैं आई, शिव-नार तबै जिन पाई।
सम्मेदाचल हरि माना, हम पूजें मोक्ष-कल्याना॥

ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय श्रावणशुक्लसप्तम्यां मोक्षकल्याणकप्राप्ताय अर्घ्यं निर्वपामीति स्वाहा।

जयमाला

पारसनाथ जिनेन्दतने वच पानभखी जरते सुन पाये।
करो सरधान लहो पद आन भये पद्मावति-शेष कहाये॥

नाम प्रताप करे सन्ताप सुभव्यन को शिव शर्म दिखाये।
हो विश्वसेन के नन्द भले गुण गावत हैं तुमरे हरषाये॥
केकी-कण्ठ समान छवि, वपु उतंग नव हाथ।
लक्षण उरग निहार पग, वन्दूँ पारसनाथ॥

(मोतियादाम छन्द)
रचि नगरी षट् मास अगार, बने बहु गोपुर शोभ अपार।
सु कोटतनी रचना छवि देत, कँगूरन पै लहकैं बहु केत॥
बनारस की रचना जु अपार, करि बहु भांत धनेश तैयार।
तहाँ विश्वसेन नरेन्द्र उदार, करैं सुख वाम सु दे पटनार॥

तजो तुमप्राणत नाम विमान, भये तिनके घर नन्दन आन।
तबै पुर इन्द्र नियोगनि आय, गिरीन्द्र करी विध न्होन सु जाय॥
पिता घर सौंप गये निज धाम, कुबेर करे वसु जाम जु काम।
बढे जिन दूज मयंक समान, रमैं बहु बालक निर्जर आन॥

भये जब अष्टम वर्ष कुमार, धरे अणुव्रत महा सुखकार।
पिता जब आन करी अरदास, करो तुम ब्याह वरो मम आस॥
करि तब नाहिं रहे जगचन्द, किये तुम काम कषाय जु मन्द।
चढ़े गजराज कुमारन संग, सु देखत गंगतनी सुतरंग॥

लख्यो इक रंक करे तप घोर, चहुँ दिस अग्नि बले अतिजोर।
कहे जिननाथ अरे सुन भ्रात, करे बहु जीवतनी मत घात॥
भयो तब कोप कहै कित जीव, जले तब नाग दिखाय सजीव।
लख्यो यह कारण भावन भाय, नये दिव-ब्रह्म-ऋषि सब आय॥

तबै सुर चार प्रकार नियोग, धरी शिविका निज कन्ध मनोग।
करो बन माँहि निवास जिनन्द, धरे व्रत चारित आनन्द-कन्द॥
गहे तहाँ अष्टम के उपवास, गये धनदत्त तनें जु अवास।
दियो पयदान महा सुखकार, भई पण वृष्टि तहाँ तिह वार॥

गये फिर कानन माँहि दयाल, धरो तुम योग सबै अघ टाल।
तबै वह धूम सुकेत अयान, भयो कमठाचर को सुर आन॥
करै तब गौन लखै तुम धीर, जु पूरब बैर विचार गहीर।
करो उपसर्ग भयानक घोर, चली बहु तीक्षण पवन झकोर॥

रहो दशहुँ दिश में तम छाय, लगी बहु अग्नि लखी नहिं जाय।
सुरुण्डन के बिन मुण्ड दिखाय, पड़े जल मूसल धार अथाय॥
तबै पद्मावती कन्त धनन्द, नये युग आय तहाँ जिनचन्द।
भगौ तब रंक सू देखत हाल, लहो तब केवलज्ञान विशाल॥

दियो उपदेश महा हितकार, सुभव्यन बोधि सम्मेद पधार।
सुवर्णभद्र जू कूट प्रसिद्ध, वरी शिवनारि लही वसु ऋद्ध॥
जजूँ तुम चर्ण दोऊ कर जोर, प्रभु लखिये अब ही मम ओर।
कहैं ‘बखतावर’ रत्न बनाय, जिनेश हमें भव-पार लगाय॥

(मोतियादाम छन्द)
जय पारस-देवं, सुर-कृत सेवं, वन्दित चरण सुनागपति।
करुणा के धारी, पर-उपकारी, शिव-सुखकारी कर्म हती॥

ॐ ह्रीं श्री पार्श्वनाथजिनेन्द्राय गर्भजन्मतपोज्ञाननिर्वाणपंचकल्याणकप्राप्तय महार्घ्यं निर्वपामीति स्वाहा।

जौ पूजै मन लाय, भव्य पारस प्रभु नित ही।
ताके दुख सब जाँय, भीति व्यापै नहिं कित ही॥

सुख-सम्पत्ति अधिकाय, पुत्र-मित्रादिक सारे।
अनुक्रम सों शिव लहे, ‘रतन’ इम कहें पुकारे॥

(पुष्पांजलिम् क्षिपेत्)


Artist: श्री बख्तावर जी
स्रोत: करलो जिनवर की पूजन (पंडित सदासुख ग्रन्थमाला, अजमेर), पृष्ठ १८० से १८४
स्रोत: पूजन-पाठ-प्रदीप (सातवां संस्करण, देहली), पृष्ठ ८४ से ८८

:paperclip: मूल दस्तावेज़ (PDF):

स्रोत: Jain Granth E Library (Telegram), t.me/jainegranth/57606।