श्री सोलहकारण पूजन
(पं. द्यानतरायजी कृत)
(अडिल्ल)
सोलह कारण भाय तीर्थंकर जे भये।
हरषे इन्द्र अपार मेरु पै ले गये॥
पूजा करि निज धन्य लख्यो बहु चावसौं।
हमहू षोडश कारन भावैं भावसौं॥
ॐ ह्रीं श्री दर्शनविशुद्ध्यादिषोडशकारणानि! अत्र अवतरत अवतरत, संवौषट्, इति आह्वाननम्।
ॐ ह्रीं श्री दर्शनविशुद्धयादिषोडशकारणानि! अत्र तिष्ठ तिष्ठ ठः ठः, इति स्थापनम्।
ॐ ह्रीं श्री दर्शनविशुद्ध्यादिषोडशकारणानि! अत्र मम सन्निहितानि भव भव वषट् इति सन्निधिकरणम्।
(चौपाई आँचलीबद्ध)
कंचन-झारी निरमल नीर, पूजों जिनवर गुण-गम्भीर।
परम गुरु हो, जय जय नाथ परम गुरु हो॥
दरशविशुद्धि भावना भाय, सोलह तीर्थंकर-पद-पाय।
परम गुरु हो, जय जय नाथ परम गुरु हो॥
ॐ ह्रीं श्री दर्शनविशुद्धि-विनयसम्पन्नता-शीलव्रतेष्वनतिचार-अभीक्ष्णज्ञानोपयोग - संवेग-शक्तितस्त्याग-तपः साधुसमाधि-वैयावृत्यकरण-अर्हद्भक्ति-आचार्यभक्ति- बहुश्रुतभक्ति-प्रवचनभक्ति-आवश्यकापरिहाणि-मार्गप्रभावना-प्रवचनवात्सल्येति तीर्थंकरत्व-कारणेभ्यो जन्मजरामृत्युविनाशनाय जलं निर्वपामीति स्वाहा।
चन्दन घसौं कपूर मिलाय, पूजौं श्री जिनवर के पाय।
परम गुरु हो, जय जय नाथ परम गुरु हो॥दरश…॥
ॐ ह्रीं श्री दर्शनविशुद्ध्यादिषोडशकारणेभ्यः संसारतापविनाशनाय चंदनं निर्वपामीति स्वाहा।
तन्दुल धवल सुगन्ध अनूप, पूजौं जिनवर तिहुँ जग-भूप।
परम गुरु हो, जय जय नाथ परम गुरु हो॥दरश…॥
ॐ ह्रीं श्री दर्शनविशुद्धयादिषोडशकारणेभ्यो अक्षयपदप्राप्तये अक्षतान् निर्वपामीति स्वाहा।
फूल सुगन्ध मधुप-गुंजार, पूजौं जिनवर जग-आधार।
परम गुरु हो, जय जय नाथ परम गुरु हो॥दरश…॥
ॐ ह्रीं श्री दर्शनविशुद्ध्यादिषोडशकारणेभ्यः कामबाणविध्वंसनाय पुष्पं निर्वपामीति स्वाहा।
सदनेवज बहुविधि पकवान, पूजौं श्रीजिनवर गुणखान।
परम गुरु हो, जय जय नाथ परम गुरु हो॥
दरशविशुद्धि भावना भाय, सोलह तीर्थंकर पद-पाय।
परम गुरु हो, जय जय नाथ परम गुरु हो॥
ॐ ह्रीं श्री दर्शनविशुद्ध्यादिषोडशकारणेभ्यः क्षुधारोगविनाशनाय नैवेद्यं निर्वपामीति स्वाहा।
दीपक-ज्योति तिमिर छयकार, पूजूँ श्रीजिन केवलधार।
परम गुरु हो, जय जय नाथ परम गुरु हो॥दरश…॥
ॐ ह्रीं श्री दर्शनविशुद्धयादिषोडशकारणेभ्यो मोहान्धकारविनाशनाय दीपं निर्वपामीति स्वाहा।
अगर कपूरगन्ध शुभ खेय, श्री जिनवर आगे महकेय।
परम गुरु हो, जय जय नाथ परम गुरु हो॥दरश…॥
ॐ ह्रीं श्री दर्शनविशुद्ध्यादिषोडशकारणेभ्यो अष्टकर्मविध्वंसनाय धूपं निर्वपामीति स्वाहा।
श्रीफल आदि बहुत फलसार पूजौं जिन वांछित-दातार।
परम गुरु हो, जय जय नाथ परम गुरु हो॥दरश…॥
ॐ ह्रीं श्री दर्शनविशुद्धयादिषोडशकारणेभ्यो मोक्षफलप्राप्तये फलं निर्वपामीति स्वाहा।
जल फल आठों दरब चढ़ाय, ‘द्यानत’ वरत करों मनलाय।
परम गुरु हो, जय जय नाथ परम गुरु हो॥दरश…॥
ॐ ह्रीं श्री दर्शनविशुद्ध्यादिषोडशकारणेभ्यो अनर्घ्यपदप्राप्तये अर्घ्यं निर्वपामीति स्वाहा।
जयमाला
(दोहा)
षोडश कारण गुण करै, हरै चतुरगति वास।
पाप-पुण्य सब नाशके, ज्ञान-भान परकाश॥
(चौपाई)
दरशविशुद्धि धरे जो कोई, ताको आवागमन न होई।
विनय महाधारै जो प्राणी, शिव-वनिता की सखी बखानी॥
शील सदा दृढ़ जो नर पालै, सो औरन की आपद टालै।
ज्ञानाभ्यास करै मनमाहीं, ताके मोह-महातम नाहीं॥
जो संवेग-भाव विसतारै, सुरग-मुकति-पद आप निहारै।
दान देय मन हरष विशेखै, इह भव जस पर भव सुख देखै॥
जो तप तपै खपै अभिलाषा, चूरै करम-शिखर गुरु भाषा।
साधुसमाधि सदा मन लावै, तिहुँ जग भोग भोगि शिव जावै॥
निश-दिन वैयावृत्य करैया, सो निहचै भव-नीर तिरैया।
जो अरहंत भगति मन आनै, सो जन विषय-कषाय न जानै॥
जो आचारज-भगति करै है, सो निर्मल आचार धरै है।
बहुश्रुतवन्त-भगति जो करई, सो नर संपूरन श्रुत धरई॥
प्रवचन-भगति करै जो ज्ञाता, लहै ज्ञान परमानन्द-दाता।
षट् आवश्यक काल जो साथै, सो ही रत्नत्रय आराधै॥
धरम-प्रभाव करै जे ज्ञानी, तिन शिव-मारग रीति पिछानी।
वत्सल अंग सदा जो ध्यावै, सो तीर्थंकर पदवी पावै॥
ॐ ह्रीं श्री दर्शनविशुद्ध्यादिषोडशकारणेभ्यो जयमालापूर्णार्घ्यं निर्वपामीति स्वाहा।
(दोहा)
एही सोलह भावना, सहित धरै व्रत जोय।
देव-इन्द्र-नर-वंद्य-पद, ‘द्यानत’ शिव-पद होय॥
पुष्पाञ्जलिं क्षिपेत्
Artist: Pt. Dyanatray Ji
स्रोत: करलो जिनवर की पूजन (पंडित सदासुख ग्रन्थमाला, अजमेर), पृष्ठ ३२९ से ३३१
खोज: Shri Solahkaran Pujan