रत्नत्रय पूजन | Ratntray pujan

[रत्नत्रय पूजन]

(दोहा)

चहुँगति-फनि-विष-हरन-मणि, दुःख-पावक-जल-धार।
शिव-सुख-सुधा-सरोवरी, सम्यक्-त्रयी निहार॥
ॐ ह्रीं श्री सम्यक् रत्नत्रयधर्म! अत्र अवतर अवतर सवौषट्।
ॐ ह्रीं श्री सम्यक् रत्नत्रयधर्म! अत्र तिष्ठ-तिष्ठ ठः ठः।
ॐ ही श्री सम्यक् रत्नत्रयधर्म! अत्र मम सन्निहितो भव-भव वषट्।

(अष्टक सोरठा)

क्षीरोदधि उनहार, उज्ज्वल जल अति सोहनो।
जनम-रोग निरवार, सम्यक् रत्नत्रय भजूँ॥
ॐ ह्रीं श्री सम्यक् रत्नत्रयाय जन्मजरामृत्युविनाशनाय जलं नि. स्वाहा।

चन्दन केसर गारि, परिमल-महा-सुगन्ध-मय।
जनम-रोग निरवार, सम्यक् रत्नत्रय भजूँ॥
ॐ ह्रीं श्री सम्यक् रत्नत्रयाय भवातापविनाशनाय चंदनं नि. स्वाहा।

तन्दुल अमल चितार, वासमती-सुखदास के।
जनम-रोग निरवार, सम्यक् रत्नत्रय भजूँ॥
ॐ ह्रीं श्री सम्यक् रत्नत्रयाय अक्षयपदप्राप्तये अक्षतं नि. स्वाहा।

महकैं फूल अपार, अलि गुजैं ज्यों थुति करैं।
जनम-रोग निरवार, सम्यक् रत्नत्रय भजूँ॥
ॐ ह्रीं श्री सम्यक् रत्नत्रयाय कामबाणविध्वंसनाय पुष्पं नि. स्वाहा।

लाडू बहु विस्तार, चीकन मिष्ट सुगन्धयुत।
जनम-रोग निरवार, सम्यक् रत्नत्रय भजूँ॥
ॐ ह्रीं श्री सम्यक् रत्नत्रयाय क्षुधारोगविनाशनाय नैवेद्यं नि. स्वाहा।

दीप-रतनमय सार, जोत प्रकाशै जगत् में।
जनम-रोग निरवार, सम्यक् रत्नत्रय भजूँ॥
ॐ ह्रीं श्री सम्यक् रत्नत्रयाय मोहान्धकारविनाशनाय दीपं नि. स्वाहा।

धूप सुवास विथार, चन्दन अगर कपूर की।
जनम-रोग निरवार, सम्यक् रत्नत्रय भजूँ॥
ॐ ह्रीं श्री सम्यक् रत्नत्रयाय अष्टकर्मदहनाय धूपं नि. स्वाहा।

फल शोभा अधिकार, लोंग छुहारे जायफल।
जनम-रोग निरवार, सम्यक् रत्नत्रय भजूँ॥
ॐ ह्रीं श्री सम्यक् रत्नत्रयाय मोक्षफलप्राप्तये फलं नि. स्वाहा।

आठ दरब निरधार, उत्तम सो उत्तम लिये।
जनम-रोग निरवार, सम्यक् रत्नत्रय भजूँ॥
ॐ ह्रीं श्री सम्यक् रत्नत्रयाय अनर्घ्यपदप्राप्तये अर्घ्य नि. स्वाहा।

सम्यक् दरशन ज्ञान, व्रत शिव-मग-तीनों मयी।
पार उतारन यान- ‘द्यानत’ पूजों वृतसहित॥
ॐ ह्रीं श्री सम्यक् रत्नत्रयाय अनर्घ्यपदप्राप्तये पूर्णार्घ्यं नि. स्वाहा।


सम्यग्दर्शन पूजन

(दोहा)

सिद्ध अष्ट-गुनमय प्रगट, मुक्त जीव-सोपान।
ज्ञान चरित जिहँ बिन अफल, सम्यकदर्श प्रधान॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टांग- सम्यग्दर्शन! अत्र अवतर अवतर संवौषट्।
ॐ ह्रीं श्री अष्टांग- सम्यग्दर्शन! अत्र तिष्ठ-तिष्ठ ठः ठः।
ॐ ह्रीं श्री अष्टांग- सम्यग्दर्शन! अत्र मम सन्निहितो भव-भव वषट्।

(सोरठा)

नीर सुगन्ध अपार तृषा हरै मल छय करै।
सम्यग्दर्शन सार, आठ अंग पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टांग- सम्यग्दर्शनाय जन्मजरामृत्युविनाशनाय जलं नि. स्वाहा।

जल केशर घनसार, ताप हरै सीतल करै।
सम्यग्दर्शन सार, आठ अंग पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टांग-सम्यग्दर्शनाय भवातापविनाशनाय चंदनं नि. स्वाहा।

अक्षत अनूप निहार, दारिद नाशै सुख भरे।
सम्यग्दर्शन सार, आठ अंग पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टांग- सम्यग्दर्शनाय अक्षयपदप्राप्तये अक्षतं नि. स्वाहा।

पहुए सुवास उदार, खेद हरै मन शुचि करै।
सम्यग्दर्शन सार, आठ अंग पूजौं सदा॥
ॐ ही श्री अष्टांग- सम्यग्दर्शनाय कामबाणविध्वंसनाय पुष्पम् नि. स्वाहा।

नेवज विविध प्रकार, छुधा हरै थिरता करै।
सम्यग्दर्शन सार, आठ अंग पूजौं सदा॥
ॐ ही श्री अष्टांग- सम्यग्दर्शनाय क्षुधारोगविनाशनाय नैवेद्यं नि. स्वाहा।

दीप-ज्योति तम-हार, घट-पट परकाशै महा।
सम्यग्दर्शन सार, आठ अंग पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टांग- सम्यग्दर्शनाय मोहान्धकारविनाशनाय दीपं नि. स्वाहा।

धूप घ्रान-सुखकार, रोग विघन जडता हरै।
सम्यग्दर्शन सार, आठ अंग पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टांग-सम्यग्दर्शनाय अष्टकर्मदहनाय धूपं नि. स्वाहा।

श्रीफल आदि विथार, निहचैं सुर-शिव-फल करै।
सम्यग्दर्शन सार, आठ अंग पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टांग-सम्यग्दर्शनाय मोक्षफलप्राप्तये फलं नि. स्वाहा।

जल गन्धाक्षत चारु, दीप धूप फल फूल चरु।
सम्यग्दर्शन सार, आठ अंग पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टांग- सम्यग्दर्शनाय अनर्घ्यपदप्राप्तये अर्घ्यं नि. स्वाहा।

जयमाला

(दोहा)

आप आप निहचै लखैं, तत्त्व-प्रीति व्योहार।
रहित दोष पच्चीस हैं, सहित अष्ट गुन सार॥

(चौपाई मिश्रित गीता)

सम्यक् दरशन रतन गहीजे, जिन-वच में सन्देह न कीजै।
इह-भव-विभव-चाह-दुःखदानी, पर-भव भोग चहै मत प्रानी॥
प्रानी गिलान न करि अशुचि लखि, धरम गुरु प्रभु परखिये।
पर दोष ढकिये धरम डिगते, को सुथिर कर हरखिये॥
चहुँ संघ को वात्सल्य कीजे, धरम की परभावना।
गुन आठसों गुन आठ लहिकैं, इहाँ फेर न आवना॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टांगसहितपंचविंशतिदोषरहितसम्यग्दर्शनाय जयमाला पूर्णार्घ्यं निर्वपामीति स्वाहा।


सम्यग्ज्ञान पूजन

(दोहा)

पंच भेद जाके प्रगट, ज्ञेय-प्रकाशनहार।
मोह-तपन-हर-चन्द्रमा, सोई सम्यग्ज्ञान॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टविधसम्यग्ज्ञान! अत्र अवतर अवतर संवौषट्।
ॐ ह्रीं श्री अष्टविधसम्यग्ज्ञान! अत्र तिष्ठ तिष्ठ ठः ठः।
ॐ ह्रीं श्री अष्टविधसम्यग्ज्ञान! अत्र मम सन्निहितो भव भव वषट्।

(सोरठा)

नीर सुगंध अपार तृषा हरै मल छय करै।
सम्यग्ज्ञान विचार, आठ भेद पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टविधसम्यग्ज्ञानाय जन्मजरामृत्युविनाशनाय जलं नि. स्वाहा।

जल केशर घनसार, ताप हरै सीतल करै।
सम्यग्ज्ञान विचार, आठ भेद पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टविधसम्यग्ज्ञानाय भवातापविनाशनाय चंदनं नि. स्वाहा।

अक्षत अनूप निहार, दारिद नासैं सुख भरै।
सम्यग्ज्ञान विचार, आठ भेद पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टविधसम्यग्ज्ञानाय अक्षयपदप्राप्तये अक्षतं नि. स्वाहा।

पहुप सुवास उदार, खेद हरै मन शुचि करै।
सम्यक्ज्ञान विचार आठ भेद पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टविधसम्यग्ज्ञानाय कामबाणविध्वंसनाय पुष्पम् नि. स्वाहा।

नेवज विविध प्रकार, छुधा हरै थिरता करे।
सम्यकज्ञान विचार, आठ भेद पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टविधसम्यक्ज्ञानाय क्षुधारोगविनाशनाय नैवेद्यं
नि. स्वाहा।

दीप ज्योति तम हार, घट-पट परकाशै महा।
सम्यक्ज्ञान विचार, आठ भेद पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टविधसम्यग्ज्ञानाय मोहान्धकारविनाशनाय दीपं नि. स्वाहा।

धूप घ्रान-सुखकार, रोग विघन जड़ता हरै।
सम्यकज्ञान विचार, आठ भेद पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टविधसम्यग्ज्ञानाय अष्टकर्मदहनाय धूप नि. स्वाहा।

श्रीफल आदि विथार, निहचैं सुर-शिव-फल करै।
सम्यकज्ञान विचार, आठ भेद पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टविधसम्यग्ज्ञानाय मोक्षफलप्राप्तये फलं. नि. स्वाहा।

जल गन्धाक्षत चारु, दीप धूप फल फूल चरु।
सम्यक्ज्ञान विचार, आठ भेद पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टविधसम्यग्ज्ञानाय अनर्घ्यपदप्राप्तये अर्घ्यं नि. स्वाहा।

(दोहा)

आप आप जानें नियत, ग्रन्थ-पठन व्योहार।
संशय-विभ्रम-मोह बिन, अष्ट अंग गुनकार॥

(चौपाई मिश्रित गीता)

सम्यक्ज्ञान-रतन मन भाया, आगम तीजा नैन बताया। अच्छर शुद्ध अर्थ पहिचानो, अच्छर अरथ उभय संग जानो॥
जानो सुकाल पठन जिनागम, नाम गुरु न छिपाइए।
तप रीति गहि बहु मान देकैं, विनय-गुन चित्त लाइए॥

ये आठ भेद करम उछेदक, ज्ञान-दर्पन देखना।
इस ज्ञान ही सों भरत सीझा, और सब पट पेखना॥
ॐ ह्रीं श्री अष्टविधसम्यग्ज्ञानाय जयमाला पूर्णार्घ्यं निर्वपामीति स्वाहा।


सम्यग्चारित्र पूजन

विषय-रोग औषध महा, दव-कषाय-जल-धार।
तीर्थंकर जाको धरै, सम्यक्‌चारित सार॥
ॐ ह्रीं त्रयोदशविध-सम्यक्चारित्र! अत्र अवतर अवतर संवौषट्।
ॐ ह्रीं त्रयोदशविध- सम्यक्‌चारित्र! अत्र तिष्ठ तिष्ठ ठः ठः।
ॐ ह्रीं त्रयोदशविध-सम्यक्चारित्र! अत्र मम सन्निहितो भव भव वषट्।

(सोरठा)

नीर सुगन्ध अपार, तृषा हरै मल छय करै।
सम्यक्चारित सार, तेरह विध पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं त्रयोदशविधसम्यक्‌चारित्राय जन्मजरामृत्युविनाशनाय जलं नि. स्वाहा।

जल केशर घनसार, ताप हरै सीतल करै।
सम्यक्चारित सार, तेरह विध पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं त्रयोदशविधसम्यक्‌चारित्राय भवातापविनाशनाय चंदन नि. स्वाहा।

अक्षत अनूप निहार, दारिद नाशै सुख भरै।
सम्यक्चारित सार, तेरह विध पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं त्रयोदशविधसम्यक्‌चारित्राय अक्षयपदप्राप्तये अक्षतं नि. स्वाहा।

पहुप सुवास उदार, खेद हरै मन शुचि करै।
सम्यक्चारित सार, तेरह विध पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं त्रयोदशविधसम्यक्चारित्राय कामवाणविध्वंसनाय पुष्पम् नि. स्वाहा।

नेवज विविध प्रकार, छुधा हरै थिरता करे।
सम्यक्चारित सार, तेरह विध पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं त्रयोदशविधसम्यक्चारित्राय क्षुधारोगविनाशनाय नैवेद्यं नि. स्वाहा।

दीप ज्योति तम हार, घट-पट परकाशै महा।
सम्यक्चारित सार, तेरह विध पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं त्रयोदशविधसम्यक्चारित्राय मोहान्धकारविनाशनाय दीपं नि. स्वाहा।

धूप घ्रान-सुखकार, रोग विघन जड़ता हरै।
सम्यक्चारित सार, तेरह विध पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं त्रयोदशविधसम्यक्चारित्राय अष्टकर्मदहनाय धूप नि. स्वाहा।

श्रीफल आदि विथार, निहचैं सुर-शिव-फल करै।
सम्यक्चारित सार, तेरह विध पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं त्रयोदशविधसम्यक्चारित्राय मोक्षफलप्राप्तये फलं. नि. स्वाहा।

जल गन्धाक्षत चारु, दीप धूप फल फूल चरु।
सम्यक्चारित सार, तेरह विध पूजौं सदा॥
ॐ ह्रीं त्रयोदशविधसम्यक्चारित्राय अर्घ्यं नि. स्वाहा।

(जयमाला)

आप आप थिर नियम नय, तप संयम व्योहार।
स्व-पर-दया दोनों लिये, तेरहविध दुःखहार॥

(चौपाई मिश्रित गीता)

सम्यक्चारित रतन सँभालौ, पाँच पाप तजि के व्रत पालौं।
पंच समिति त्रय गुपति गहीजै, नर-भव सफल करहु तन छीजै॥

छीजै सदा तन को जतन यह एक संजम पालिए।
बहु रुल्यो नरक-निगोदमाहीं, विष कषायनि टालिए॥

शुभ-करम जोग सुघाट आयो, पार हो दिन जात है।
‘द्यानत’ धरमकी नाव बैठो, शिव पुरी कुशलात है॥
ॐ ह्रीं श्री त्रयोदशविधसम्यक्‌चारित्राय जयमाला पूर्णार्घ्यं निर्वपामीति स्वाहा।

(समुच्चय जयमाला)

(दोहा)

सम्यक्दर्शन-ज्ञान-व्रत, इन बिन मुक्ति न होय।
अन्ध पंगु अरु आलसी, जुदे जलैं दव-लोय॥

(चौपाई)

जापै ध्यान सुथिर बन आवै, ताके करमबन्ध कट जावै।
तासों शिव-तिय प्रीति बढ़ावै, जो सम्यक् रत्नत्रय ध्यावै॥

ताको चहुँगति के दुःख नाहीं, सो न परे भवसागर माहीं।
जनम-जरा-मृत दोष मिटावै, जो सम्यक् रत्नत्रय ध्यावै॥

सोई दशलच्छन को साधैं, सो सोलहकारण आराधै।
सो परमातमपद उपजावै, जो सम्यक् रत्नत्रय ध्यावै॥

सोई शक्र चक्रिपद लेई, तीनलोक के सुख विलसेई।
सो रागादिक भाव बहावै, जो सम्यक् रत्नत्रय ध्यावै॥

सोई लोकालोक निहारे, परमानन्ददशा विसतारे।
आप तिरैं औरन तिरवावैं, जो सम्यक् रत्नत्रय ध्यावै॥

(दोहा)

एक स्वरूप प्रकाश-निज, वचन कह्यो नहिं जाय।
तीन भेद व्योहार सब, ‘द्यानत’ को सुखदाय॥
ॐ ह्रीं सम्यग्दर्शन-सम्यग्ज्ञान-सम्यक्चारित्राय समुच्चय जयमाला अनर्घ्यपदप्राप्तये महार्घ्यं निर्वपामीति स्वाहा।


स्रोत: करलो जिनवर की पूजन (पंडित सदासुख ग्रन्थमाला, अजमेर), पृष्ठ ३१५ से ३२२

2 Likes

:paperclip: मूल दस्तावेज़ (PDF):

स्रोत: Jain Granth E Library (Telegram), t.me/jainegranth/57811।