जंबूद्वीप सम्बन्धित समस्त जिन चैत्यालयस्थ जिनबिंब पूजा | Jambudweep Sambandhit Samast Jin Chaityalayasth Jinbimb Puja

(छंद हरिगीतिका)

द्वीप जंबू विषै जिनथल, कृत्रिम अकृत्रिम है सही।
तिन मांहि 'जिन’के बिंब विलसहि, तिष्ठ है पुनकी मही।
ते सकल प्रतिमा भक्ति करी, मैं जजों मन-वच-कायतै।
वसु द्रव्यतैं तिन पांय पूजो अंग आठ नमायके॥

ॐ ह्रीं जम्बूद्वीपसंबंधी समस्त जिनचैत्यालयस्थ जिनबिंब ! अत्र अवतरत अवतरत संवौषट् इति आह्वानम्।

ॐ ह्रीं जम्बूद्वीपसंबंधी समस्त जिनचैत्यालयस्थ जिनबिंब ! अत्र तिष्ठत तिष्ठत ठः ठः स्थापनम्।

ॐ ह्रीं जम्बूद्वीपसंबंधी समस्त जिनचैत्यालयस्थ जिनबिंब ! अत्र मम सन्निहितो भवत भवत वषट् सन्निधिकरणम्।

(चाल वीरजिनचंद)

निरमल नीर सुहावनोजी, कनकझारी धरि लाय।
जंबूद्वीप तने सकलजी, जिनथल पूजों भाय॥भाई जिन०॥
‘जिन’ पूजे सुख थल मिलेजी, जनम जरा मिट जाय।
भाई जिन पूजों मन वच लाय।

ॐ ह्रीं जम्बूद्वीपसंबंधी समस्त जिनचैत्यालयजिनप्रतिमाभ्यः जन्म-जरा-मृत्यु विनाशनाय जलं निर्वपामीति स्वाहा।१।

चंदन घसु शुभ भावनोजी, निर्मल नीर मिलाय।
जंबूद्वीप तने सकलजी, जिनथल पूजों भाय॥भाई जिन०॥
‘जिन’ पूजे सुख थल मिलेजी, जगत-ताप मिट जाय॥भाई जिन०॥

ॐ ह्रीं जम्बूद्वीपसंबंधी समस्त जिनचैत्यालयजिनप्रतिमाभ्यः संसारतापविनाशनाय चंदनं निर्वपामीति स्वाहा।२।

अक्षत नख शिख सुध सही जी, उज्ज्वल सुगंध सुलाय।
जंबूद्वीप तने सकलजी, जिनथल पूजों भाय॥भाई जिन०॥
‘जिन’ पूजे सुख थल मिलेजी, अक्षयपद करतार॥भाई जिन०॥

ॐ ह्रीं जम्बूद्वीपसंबंधी समस्त जिनचैत्यालयजिनप्रतिमाभ्यः अक्षयपदप्राप्त्याय अक्षतं निर्वपामीति स्वाहा।३।

फूल सुगंध सुहावनेजी, अलि गुंजत शुभ लाय।
जंबूद्वीप तने सकलजी, जिनथल पूजों भाय॥भाई जिन०॥
‘जिन’ पूजे सुख थल मिलेजी, कामभाव नशि जाय॥भाई जिन०॥

ॐ ह्रीं जम्बूद्वीपसंबंधी समस्त जिनचैत्यालयजिनप्रतिमाभ्यः कामबाणविनाशनाय पुष्पं निर्वपामीति स्वाहा।४।

षट् रस जुत नैवेद्य ले जी, मन वच काय लगाय।
जंबूद्वीप तने सकलजी, जिनथल पूजों भाय॥भाई जिन०॥
‘जिन’ पूजे सुख थल मिलेजी, क्षुधारोग मिट जाय॥भाई जिन०॥

ॐ ह्रीं जम्बूद्वीपसंबंधी समस्त जिनचैत्यालयजिनप्रतिमाभ्यः क्षुधारोगविनाशनाय नैवेद्यं निर्वपामीति स्वाहा।५।

रतनमई दीपक कियोजी, कनक थाल धर लाय।
जंबूद्वीप तने सकलजी, जिनथल पूजों भाय॥भाई जिन०॥
‘जिन’ पूजे सुख थल मिलेजी, मोह तिमिर नशि जाय॥भाई जिन०॥

ॐ ह्रीं जम्बूद्वीपसंबंधी समस्त जिनचैत्यालयजिनप्रतिमाभ्यः मोहान्धकारविनाशनाय दीपं निर्वपामीति स्वाहा।६।

धूप भेलि दश विधि करीजी, परिमल जुत शुभ लाय।
जंबूद्वीप तने सकलजी, जिनथल पूजों भाय॥भाई जिन०॥
‘जिन’ पूजे सुख थल मिलेजी, अष्ट करम क्षय थाय॥भाई जिन०॥

ॐ ह्रीं जम्बूद्वीपसंबंधी समस्त जिनचैत्यालयजिनप्रतिमाभ्यः अष्टकर्मदहनाय धूपं निर्वपामीति स्वाहा।७।

श्रीफल लौंग बिदाम लेजी, और भले फल लाय।
जंबूद्वीप तने सकलजी, जिनथल पूजों भाय॥भाई जिन०॥
‘जिन’ पूजे सुख थल मिलेजी, अष्ट करम क्षय थाय॥भाई जिन०॥

ॐ ह्रीं जम्बूद्वीपसंबंधी समस्त जिनचैत्यालयजिनप्रतिमाभ्यः मोक्षफलप्राप्त्ये फलं निर्व०

जल चन्दनको आदि देजी, वसु द्रव अर्घ मिलाय।
जंबूद्वीप तने सकलजी, जिनथल पूजों भाय॥भाई जिन०॥
‘जिन’ पूजे सुख थल मिलेजी, अजर अमर तन थाय॥भाई जिन०॥

ॐ ह्रीं जम्बूद्वीपसंबंधी समस्त जिनचैत्यालयजिनप्रतिमाभ्यः अनर्घ्यपदप्राप्त्ये अर्घम्०

(छंद जोगीरासा)

जंबू द्वीप सु खेतर मांही, है जेते जिनगेहा।
रतनमई वो बिगर किये हैं, ध्रुव सदा सिध जेहा।
कीर्तम कनकमई इत्यादिक, सहित विनय तिस मांही।
तिन सबको मैं मन वच तन करि, जजों चरण हित लाही॥

ॐ ह्रीं जम्बूद्वीपसंबंधी जिनचैत्यालयजिनप्रतिमाभ्यः महार्घं निर्वपामीति स्वाहा।

(अडिल्ल छंद)

तीस चार वैताढ सोल वक्षार जी।
दोय विरछ षट कुलाचला लख सार जी।
षोडश वनके थान चार गजदंत हैं।
ह्यां इक इक जिनभवन जजों ते संत हैं।

ॐ ह्रीं सुदर्शनमेरुसंबध्यष्टसप्ततिअकृत्रिमजिनालयेभ्यो महार्घं निर्वपामीति स्वाहा।

जयमाला

(छंद वेसरी)

जंबू द्वीप विषै जिन गेहा, तिनकी माल सुनो करि नेहा।
सुनते ज्ञान होय सुख पावै, पुण्य बढै अद्भुत जस ल्यावै॥१॥

(छंद पद्धरि)

जिनथान दीप जंबू मँझार, लख मेरु सुदर्शन तीर्थ सार।
तिस ऊपर जिनके थान जोय, सो पूजों मन वच कर्म धोय॥२॥

गजदंतों पे जिनगेह जान, बिन किये रतनमय शुभ निधान।
तहां रतनबिंब अति शुभ सोय, ते पूजों मन वच हर्ष होय॥३॥

तरु शाल्मली जंबू सुजान, तिनपे जिनमंदिर अचल मान।
तिन मांहि रतनमय बिंब जोय, ते पूजों मन वच हर्ष होय॥४॥

षट् जानि कुलाचल गिरि सु सार, तिनपे जिनमंदिर पाप जार।
तिनपे जिनमंदिर सुभग सोय, ते पूजों मन वच हर्ष होय॥५॥

भरत ऐरावत वैताड़ जानि, तिनपै जिनमंदिर अचल मानि।
प्रतिमा तिनमें मणिरूप जोय, ते पूजों मन वच हर्ष होय॥६॥

पूरब विदेह वैताड़ मांहि, जिनमंदिर मणिमय अचल ठांहिं।
है अचल बिंब जिन माँहि सोय, ते पूजों मन वच हर्ष होय॥७॥

पश्चिम विदेह वैताड़ थाय, जिनगेह तिनोंके शीश ठांय।
जिनबिंब तिनोंमें जान सोय, ते पूजों मन वच हर्ष होय॥८॥

वक्षार शिखरके शीश पांय, पूरब विदेहके मांहि थाय।
तिनमें जिनमंदिर तीर्थ सोय, ते पूजों मन वच हर्ष होय॥९॥

पश्चिम विदेह वक्षार जान, तिन शीश गेह जिनके सु मान।
प्रतिमा मणिमय तिन माँहि सोय, ते पूजों मन वच हर्ष होय॥१०॥

जे नदी परवत माँहि थाय, जिनगेह और विन किये पाय।
तिनमें प्रतिमा जिन शीश सोय, ते पूजों मन वच हर्ष होय॥११॥

जे किये थान कैलास माँहि, मंदिर तिनके अति सुभग थाहि।
तहां प्रतिमा विनय स्वरूप सोय, ते पूजों मन वच हर्ष होय॥१२॥

भरत ऐरावत माँहि पाय, भवि करवाये जिनथान थाय।
तहां विनय सहित जिनबिंब सोय, ते पूजों मन वच हर्ष होय॥१३॥

जे होय विदेह सु पूर्व माँहि, जिनभवन भव्य कृति सुभग ठाँहि।
तिन मांहि विनयजुत बिंब सोय, ते पूजों मन वच हर्ष होय।१४।

जो पच्छिम विदेह मँझार जानि, चैत्यालय भवि कृति जोग मानि।
जुत विनय तिनोंमें बिंब सोय, ते पूजों मन वच हर्ष होय।१५।

जे तीर्थस्थान सुकृत निधान, है सिद्धक्षेत्र महिमा सुथान।
तहां सुर नर पूजै दीन होय, ते पूजों मन वच हर्ष होय।१६।

जे अतिशय क्षेत्र सु पूज्य थाय, ते विनय सहित जिनबिंब पाय।
पूजैतैं सुकृत लाभ होय, ते पूजों मन वच हर्ष होय।१७।

इत्यादिक जम्बू दीप माँहि, जिनथान बिंब जिन विनय ठाँहि।
सिद्धक्षेत्र अतिशयक्षेत्र जोय, ते पूजों मन वच हर्ष होय।१८।

(दोहा)

खेतर जंबूद्वीपके, हो संबंध जिनथान।
तिन पूजै सुख थल मिले, ते पूजों हठ ठान॥

ॐ ह्रीं जम्बूद्वीपसंबंधि समस्त जिनचैत्यालयजिनप्रतिमाभ्यः महार्घं निर्वपामीति स्वाहा।

स्वानुभूति तीर्थ स्वर्णमें छाया हर्ष अपार,
मेरु जम्बूद्वीपकी रचना मंगलकार।
गुरुवर कहान प्रतापसे, श्री जिनवृंद महान,
मंगल मंगल सर्वदा, मंगलमय गुरुराज।
सुधाशीष बरसा रही, भगवती चंपा मात,
मुक्तिपथ गामी बनूँ, मुझ अंतर अभिलाष।

। इत्याशीर्वाद।


स्रोत: प्रतिष्ठा पूजन विधान (सोनगढ़), पृष्ठ ४५ (प्रतिष्ठा पूजन विधान (सोनगढ़) | Pratishtha Pujan Vidhan (Songadh))