भारतीय दर्शन में आत्मा एवं परमात्मा (डॉ. वीरसागर जैन) | Bharatiy Darshan Men Atma Evan Paramatma

भारतीय दर्शन में आत्मा एवं परमात्मा

डॉ. वीरसागर जैन
प्रकाशक: भारतीय ज्ञानपीठ
Third Edition : 2018

अनुक्रमणिका

    1. भारतवर्ष और अध्यात्मविद्या
    • भारत का भारत
    • भारत में अध्यात्मविद्या की प्रधानता
    1. आत्मा के अस्तित्व और पुनर्जन्म की सिद्धि
    • आत्मा के अस्तित्व की सिद्धि
    • पुनर्जन्म-सिद्धि
    1. आत्मा का स्वरूप : जैन दर्शन के विशेष परिप्रेक्ष्य में
    • जैन दर्शन का केन्द्रीय प्रतिपाद्य : आत्मा
    • आत्मा का स्वरूप
  1. (आत्मा के पर्यायवाची शब्द, जीव और आत्मा में अन्तर, आत्मा का स्वरूप, आत्मा के नौ विशेष गुण)
    • आत्मा के भेद-प्रभेद
    • आत्मा की अनुभूति और उसका उपाय
    • मुक्तावस्था में आत्मा का स्वरूप
    1. अन्य भारतीय दर्शनों में आत्मा का स्वरूप
    • सांख्य दर्शन में आत्मा का स्वरूप
    • योग दर्शन में आत्मा का स्वरूप
    • न्याय-वैशेषिक दर्शन में आत्मा का स्वरूप
    • मीमांसा दर्शन में आत्मा का स्वरूप
    • वेदान्त दर्शन में आत्मा का स्वरूप
  2. (अद्वैत वेदान्त एवं विशिष्टाद्वैत वेदान्त दर्शन में आत्मा)
    • चार्वाक दर्शन में आत्मा का स्वरूप
    • बौद्ध दर्शन में आत्मा का स्वरूप
    1. भारतीय दर्शनों में आत्मा : तुलनात्मक अध्ययन
    • सभी भारतीय दर्शनों में आत्मा-विषयक समानताएँ
    • सांख्य-योग दर्शन और जैन दर्शन
    • न्याय-वैशेषिक दर्शन और जैन दर्शन
    • मीमांसा दर्शन और जैन दर्शन
    • अद्वैतवेदान्त दर्शन और जैन दर्शन
    • विशिष्टाद्वैत वेदान्त दर्शन और जैन दर्शन
    • बौद्ध दर्शन और जैन दर्शन
    • चार्वाक दर्शन और जैन दर्शन
    • आत्मा-सम्बन्धी विविध वाद और उनकी समीक्षा
  3. (भूतात्मवाद, भूतचैतन्यवाद, देहात्मवाद, इन्द्रियात्मवाद, मनसात्मवाद, प्राणात्मवाद, अव्याकृतात्मवाद, नैरात्म्यवाद, पंचस्कन्धवाद, क्षणिकात्मवाद, विभु-आत्मवाद, अणु-आत्मवाद, एकात्मवाद, ब्रह्मात्मवाद, ज्ञानशून्य-अकर्तावाद)
    1. भारतीय दर्शनों में परमात्मा या ईश्वर की अवधारणा
    • जैन दर्शन में परमात्मा का स्वरूप
    • अन्य भारतीय दर्शनों में परमात्मा या ईश्वर
  4. (सांख्य, योग, न्याय, वैशेषिक, मीमांसा, वेदान्त, बौद्ध, चार्वाक)
    • ईश्वर-कर्तृत्व का निराकरण
    1. आधुनिक विज्ञान की दृष्टि में आत्मा और परमात्मा
    • दर्शन और विज्ञान
    • आधुनिक विज्ञान की दृष्टि में आत्मा
    • परमात्मा का स्वरूप
  5. परिशिष्ट
  6. (क) भारतीय दर्शनों का तुलनात्मक अध्ययन (सारिणी)
  7. (ख) आध्यात्मिक सूक्तियाँ
  8. (ग) जैन दर्शन नास्तिक नहीं है
  9. (घ) सन्दर्भ-ग्रन्थ

:paperclip: पूरी पुस्तक (PDF): Aatma avm Parmatma.pdf (18.6 MB)