बारह भावना (कविवर पण्डित दीपचन्द जी) | Barah Bhavna (Kavivar Pt. Deepchand Ji)

बारह भावना (कविवर पण्डित दीपचन्द जी) | Barah Bhavna (Kavivar Pt. Deepchand Ji)

द्रव्यदृष्टि से वस्तु थिर, पर्यय अथिर निहार।
तासे योग वियोग में, हर्ष विषाद निवार॥१॥
शरण न जिय को जगत् में, सुर नर खगपति सार।
निश्चय शुद्धातम शरण, परमेष्ठी व्यवहार॥२॥
जन्म जरागद मृत्यु भय, पुनि जहँ विषय-कषाय।
होवे सुख दुःख जीव को, सो संसार कहाय॥३॥
पाप-पुण्य फल दुःख सुख, सम्पत विपत सदीव।
जन्म-जरा-मृतु आदि सब, सहै अकेला जीव॥४॥
जा तन में नित जिय बसै, सो न अपनो होय।
तो प्रतक्ष जो पर दरब, कैसे अपनो होय॥५॥
सुष्ठु सुगन्धित द्रव्य को, करे अशुचि जो काय।
हाड़ माँस मल रुधिर थल, सो किम शुद्ध कहाय॥६॥
मन-वच-तन शुभ अशुभ ये, योग आस्त्रव द्वार।
करत बन्ध विधि जीव को, महा कुटिल दुःखकार॥७॥
ज्ञान विराग विचार के, गोपै मन वच काय।
थिर है अपने आप में, सो संवर सुखदाय॥८॥
पाँचों इन्द्रिय दमन कर, समिति गुप्ति व्रत धार।
इच्छा बिन तप आदरै, सो निर्जरा निहार॥९॥
पुद्गल धर्म अधर्म जिय, काल जिते नभ माँहि।
नराकार सो लोक में, विधि वश जिव दुःख पाँहि॥१०॥
सबहि सुलभ या जगत् में, सरु परपद धन धान।
दुर्लभ सम्यग्बोधि इक, जो है शिव सोपान॥११॥
जप तप संयम शील पुनि, त्याग धर्म व्यवहार।
‘दीप’ रमण चिद्रूप निज, निश्चय वृष सुखकार॥१२॥


स्रोत — बृहद् आध्यात्मिक पाठ संग्रह · रचनाकार: कविवर पण्डित दीपचन्द जी